راهنمای جامع و تخصصی ادعانامه ثبت اختراع: سیر تا پیاز نگارش، تنظیم و اصول حقوقی

یکی از حساس‌ترین، مهم‌ترین و سرنوشت‌ساز‌ترین مراحل در فرایند ثبت ملی و بین‌المللی یک نوآوری، نگارش و تنظیم دقیق ادعانامه ثبت اختراع (Patent Claims) است. ادعانامه مرزهای قانونی مالکیت شما را ترسیم می‌کند و مشخص می‌سازد که ابداع شما دقیقاً از چه بخش‌هایی تشکیل شده، چه ارزش افزوده‌ای دارد و چه محدوده‌ای را از دسترس رقبا خارج می‌سازد.

بسیاری از مخترعان و پژوهشگران بر این باورند که داشتن یک طرح نوآورانه یا ساخت یک نمونه آزمایشگاهی موفق برای دریافت گواهی ثبت اختراع کافی است؛ اما واقعیت حقوقی این است که بدون داشتن یک ادعانامه ثبت اختراع استاندارد، حتی پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌ها نیز ممکن است با رد درخواست مواجه شده یا در صورت ثبت، از حمایت قانونی کارآمدی در برابر سرقت علمی و صنعتی برخوردار نشوند.

در این مقاله تخصصی و تحلیلی، قصد داریم به عنوان یک راهنمای جامع تهیه ادعانامه ثبت اختراع، تمام ابعاد قانونی، فنی و عملی مربوط به نحوه نوشتن ادعانامه ثبت اختراع و نحوه تنظیم ادعانامه ثبت اختراع را مورد بررسی قرار دهیم. همچنین ابزارهای کاربردی از جمله فرم خام ادعانامه ثبت اختراع، مثال‌های عملی در صنایع مختلف، و چک‌لیست‌های ارزیابی را ارائه خواهیم داد.

۱. ادعانامه ثبت اختراع چیست؟ (ماهیت حقوقی و اهمیت)

تعریف دقیق ادعانامه

ادعانامه ثبت اختراع یا همان «ادعاها» (Claims)، بخش اصلی و قلب سند ثبت اختراع (پتنت) است که محدوده حمایت حقوقی اعطا شده به مخترع را تعیین می‌کند. اگر سند ثبت اختراع را به یک «سند مالکیت زمین» تشبیه کنیم، توصیف‌نامه مانند نقشه‌برداری و توضیح مشخصات زمین است، اما ادعانامه دقیقاً همان «دیوارها و حصارهایی» است که مرز مالکیت شما را مشخص می‌سازد و ورود دیگران به آن محدوده را غیرقانونی می‌داند.

بر اساس قوانین ملی ثبت اسناد و املاک (اداره مالکیت صنعتی ایران) و همچنین معاهدات بین‌المللی نظیر معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT) و سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، آن‌چه در دادگاه‌ها و مراجع قانونی ملاک عمل برای تشخیص «نقض حق اختراع» (Patent Infringement) قرار می‌گیرد، صرفاً متون درج‌شده در ادعانامه ثبت اختراع است.

اهداف اصلی ادعانامه

۱. تعیین حدود حمایت قانونی: مشخص کردن دقیق این‌که چه چیزی تحت مالکیت مخترع است و چه چیزی در قلمرو عمومی (Public Domain) قرار دارد.

۲. اطلاع‌رسانی به عموم و رقبا: رقبای تجاری و سایر فعالان صنعت با مطالعه ادعانامه متوجه می‌شوند که بدون اخذ مجوز (لیسانس)، مجاز به ساخت، استفاده، فروش یا واردات چه محصولات یا فرآیندهایی نیستند.

۳. مبنای ارزیابی اداره ثبت اختراعات: کارشناسان و ارزیابان اداره مالکیت صنعتی بر اساس ادعاهای مطرح‌شده، مشخصات نوآوری (Novelty)، گام مبتکرانه (Inventive Step) و کاربرد صنعتی (Industrial Applicability) را سنجیده و ثبت اختراع را تایید یا رد می‌کنند.

۲. تفکیک ادعانامه از سایر بخش‌های اظهارنامه اختراع

برای فهم بهتر نحوه تنظیم ادعانامه ثبت اختراع، باید بدانیم که یک اظهارنامه ثبت اختراع کامل از ۴ بخش اصلی تشکیل شده است:

+-------------------------------------------------------------------+
|                     اجزای اصلی اظهارنامه اختراع                    |
+-------------------------------------------------------------------+
|  ۱. عنوان و توصیف‌نامه (Description): شرح کامل فنی و نحوه عملکرد  |
|  ۲. نقشه‌ها و نمودارها (Drawings): مجسم‌سازی و درک تجسم‌های اختراع  |
|  ۳. خلاصه اختراع (Abstract): مرور اجمالی و چند خطی برای جستجو      |
|  ۴. ادعانامه (Claims): تعیین مرزهای قانونی حقوقی و حمایتی          |
+-------------------------------------------------------------------+

• توصیف‌نامه (Description): افشای کامل اختراع است به‌طوری‌که یک فرد متخصص در آن حوزه بتواند آن را بازسازی کند. توصیف‌نامه جنبه آموزشی و فنی دارد.

• نقشه‌ها (Drawings): ابزار کمکی برای درک بهتر توصیف‌نامه هستند.

• خلاصه (Abstract): صرفاً برای اطلاع‌رسانی سریع و جستجو در پایگاه‌های داده استفاده می‌شود و ارزش حقوقی در تعیین مرز حقوق ندارد.

• ادعانامه (Claims): تنها بخشی است که حقوق قانونی مخترع را مشخص می‌کند. توصیف‌نامه پشتیبان ادعانامه است، اما جایگزین آن نمی‌شود.

نکته کلیدی: اگر ویژگی یا ساختاری در توصیف‌نامه نوشته شده باشد اما در ادعانامه ثبت اختراع ذکر نگردد، از نظر قانونی آن ویژگی تحت حمایت نیست و به مالکیت عمومی واگذار شده است!

۳. انواع ادعا در ادعانامه ثبت اختراع

هنگام تهیه ادعانامه ثبت اختراع، باید با انواع ادعاها از نظر ساختار منطقی و موضوعی آشنا باشید تا بتوانید بیشترین پوشش حمایتی را ایجاد کنید.

۳.۱. از نظر ساختار منطقی و ارتباط حقوقی

الف) ادعاهای مستقل (Independent Claims)

ادعای مستقل، ادعایی است که به هیچ ادعای دیگری وابستگی ندارد و به‌تنهایی تمام ویژگی‌های اصلی و ضروری اختراع را بیان می‌کند.

• ویژگی‌ها: معمولاً عریض‌ترین و گسترده‌ترین چتر حمایتی را ایجاد می‌کند.

• تعداد: هر ثبت اختراع باید حداقل یک ادعای مستقل داشته باشد (معمولاً بین ۱ تا ۳ ادعای مستقل بسته به تنوع موضوعی).

• اهمیت: اصلی‌ترین خط دفاعی شما در دادگاه است.

ب) ادعاهای وابسته (Dependent Claims)

ادعایی است که به یک یا چند ادعای قبلی اشاره کرده و ویژگی‌های جزئی‌تر، اختیاری‌تر یا تخصصی‌تر اختراع را به آن می‌افزاید.

• نحوه شروع: همیشه با اشاره به ادعای قبلی آغاز می‌شود (مثلاً: «دستگاه موضوع ادعای ۱، که در آن…»).

• هدف: ایجاد خطوط دفاعی ثانویه. اگر ادعای مستقل شما به دلیلی (مثل کشف دانش پیشین در دادگاه) باطل شود، ادعاهای وابسته می‌توانند حقوق شما را در ابعاد جزئی‌تر حفظ کنند.

۳.۲. از نظر موضوع و ماهیت اختراع

۱. ادعای محصول یا دستگاه (Product / Apparatus Claims)

مربوط به شیء فیزیکی، ترکیب شیمیایی، قطعه الکترونیکی، ماده دارویی یا دستگاه مکانیکی است.

• مثال: “دستگاه تصفیه آب خانگی دارای فیلتر نانوساختار…”

۲. ادعای فرآیند یا روش (Process / Method Claims)

مربوط به سلسله‌مراتب گام‌های عملیاتی، مراحل ساخت، روش‌های تولید یا الگوریتم‌های پردازشی است.

• مثال: “روش سنتز نانوذرات اکسید روی مشتمل بر گام‌های…”

۳. ادعای کاربرد (Use Claims)

مربوط به استفاده از یک ماده یا وسیله شناخته‌شده برای یک منظور کاملاً جدید و غیرقابل پیش‌بینی است.

• مثال: “کاربرد ترکیب دارویی X برای درمان بیماری Y…”

۴. ساختار انشایی و زبان‌شناسی ادعانامه

نگارش ادعانامه تابع یک فرمت استاندارد بین‌المللی و قواعد سخت‌گیرانه نگارشی است. نحوه نوشتن ادعانامه ثبت اختراع نیازمند رعایت سه بخش اصلی در هر بند ادعا است:

[مقدمه / Preamble] + [عبارت رابط / Transitional Phrase] + [بدنه ادعا / Body]

۱. مقدمه (Preamble)

عنوان یا موضوع اختراع را مشخص می‌سازد و زمینه فنی آن را بیان می‌کند.

• مثال: “یک سیستم هوشمند پایش علائم حیاتی بیمار…”

۲. عبارت رابط یا گذار (Transitional Phrase)

عبارتی است که مقدمه را به بدنه وصل می‌کند و مرزهای حمایتی (باز یا بسته بودن) را تعیین می‌کند.

• عبارات باز (Open-ended): کلماتی مانند «مشتمل بر»، «دارای»، «شامل» (Comprising / Containing). این کلمات بدین معناست که اختراع شامل اجزای ذکرشده است، اما وجود اجزای اضافی دیگر، نقض قانون را منتفی نمیکند. (بهترین گزینه برای پوشش گسترده).

• عبارات بسته (Closed-ended): کلماتی مانند «تشکیل‌شده از»، «عبارت است از» (Consisting of). یعنی اختراع فقط و فقط شامل همین اجزاست و اگر کسی جزئی اضافه کند، ممکن است از نقض ادعا بگریزد.

۳. بدنه ادعا (Body of the Claim)

فهرست کامل اجزا، قطعات، مراحل و نحوه ارتباط و تعامل آن‌ها با یکدیگر.

۵. فرم خام ادعانامه ثبت اختراع (الگوی استاندارد)

برای راحتی پژوهشگران و مخترعان، در این بخش یک فرم خام ادعانامه ثبت اختراع مطابق با استانداردهای اداره مالکیت صنعتی ایران و مراجع بین‌المللی ارائه شده است. شما می‌توانید از این ساختار به عنوان الگو در تهیه ادعانامه ثبت اختراع خود استفاده کنید.

[الگوی فرم خام ادعانامه ثبت اختراع]

عنوان اختراع: [عنوان کامل اختراع درج شود]

نام مخترع / مخترعان: [نام و نام خانوادگی]

متقاضی / مالکان: [نام فرد یا شرکت/دانشگاه]

ادعاها:

1. [ادعای مستقل اصلی – محصول/دستگاه یا فرآیند]:

   [نام دستگاه/روش/محصول] مشتمل بر:

   • [جزء یا مرحله اول] که به صورت [ویژگی عملکردی یا ساختاری] عمل می‌کند؛

   • [جزء یا مرحله دوم] که متصل به [جزء اول] بوده و دارای [مشخصات فنی] است؛

   • [جزء یا مرحله سوم] که به منظور [کارکرد خاص] تنظیم شده است؛

     به‌طوری‌که [نتیجه فنی و ارزش افزوده اصلی اختراع حاصل شود].

2. [ادعای وابسته ۱]:

   [نام دستگاه/روش/محصول] بر اساس ادعای ۱، که در آن [جزء اول] دارای [ویژگی تکمیلی یا جزییات بیشتر] است.

3. [ادعای وابسته ۲]:

   [نام دستگاه/روش/محصول] بر اساس ادعای ۱ یا ۲، که در آن [جزء دوم] از جنس [ماده خاص یا جنس ساختاری] ساخته شده است.

4. [ادعای وابسته ۳]:

   [نام دستگاه/روش/محصول] بر اساس هر یک از ادعاهای پیشین، که در آن [یک مکانیزم، سنسور، یا مرحله اضافی] تعبیه شده است تا [عملکرد خاص ثانویه] را انجام دهد.

5. [ادعای مستقل دوم – در صورت وجود فرآیند مرتبط با محصول]:

   روش تولید/به‌کارگیری [نام محصول/دستگاه موضوع ادعای ۱] مشتمل بر مراحل زیر:

   الف) [گام اول فرآیند]؛

   ب) [گام دوم فرآیند]؛

   ج) [گام سوم فرآیند].

۶. گام به گام: نحوه نوشتن ادعانامه ثبت اختراع

برای انجام این کار به صورت حرفه‌ای، فرایند نگارش را به پنج گام اجرایی تقسیم می‌کنیم:

+---------------------------------------------------------------+
|             مراحل ۵ گانه نگارش ادعانامه ثبت اختراع            |
+---------------------------------------------------------------+
| گام ۱: تحلیل و تجزیه اختراع به عناصر فنی تشکیل‌دهنده           |
| گام ۲: جستجوی دانش پیشین و تعیین مرزهای نوآوری               |
| گام ۳: نگارش ادعای مستقل (پوشش حداکثری و کلی)                 |
| گام ۴: توسعه ادعاهای وابسته (پوشش جزئیات و خطوط دفاعی)         |
| گام ۵: ارزیابی تطبیقی و بازبینی ادبیات حقوقی                  |
+---------------------------------------------------------------+

گام اول: تحلیل و تجزیه اختراع

قبل از قلم زدن، اختراع خود را روی کاغذ تجزیه کنید.

• حداقل اجزایی که اگر یکی از آن‌ها نباشد، اختراع کار نمی‌کند کدامند؟ (این‌ها بدنه ادعای مستقل شما هستند).

• چه اجزا یا ویژگی‌هایی اختیاری هستند اما عملکرد را بهبود می‌بخشند؟ (این‌ها ادعاهای وابسته شما خواهند بود).

گام دوم: بررسی دانش پیشین (Prior Art)

پتنت‌های مشابه و مقالات علمی مرتبط را بررسی کنید. اختراع شما چه فرقی با نمونه‌های موجود دارد؟

نحوه تنظیم ادعانامه ثبت اختراع باید دقیقاً روی نقطه تفاوت (Point of Novelty) و گام مبتکرانه شما متمرکز شود تا به دلیل تکراری بودن رد نشود.

گام سوم: نگارش ادعای مستقل

عریض‌ترین ادعای ممکن را بنویسید که همچنان جدید باشد. از به کار بردن کلمات محدودکننده، ابعاد دقیق، و خصوصیات غیرضروری در ادعای مستقل خودداری کنید.

گام چهارم: نگارش ادعاهای وابسته

حالا جزئیات را اضافه کنید:

• جنس مواد

• محدوده دما، فشار، یا ولتاژ

• ابعاد نسبی

• الگوریتم‌های فرعی

گام پنجم: بازبینی و تطبیق با توصیف‌نامه

مطمئن شوید تمام واژگانی که در ادعانامه استفاده کرده‌اید، عیناً یا با مفهوم واضح در توصیف‌نامه افشا شده‌اند (تطابق ادعا و توصیف).

۷. اصول و قواعد طلایی در نحوه تنظیم ادعانامه ثبت اختراع

برای نگارش یک ادعانامه مستحکم که در برابر نقد کارشناسان و حملات حقوقی رقبا مقاوم باشد، رعایت اصول زیر الزامی است:

۱. اصل وحدت اختراع (Unity of Invention)

ادعانامه شما باید مربوط به یک اختراع یا مجموعه‌ای از اختراعات باشد که یک مفهوم مبتکرانه واحد (Single General Inventive Concept) را تشکیل می‌دهند. نمی‌توان دو اختراع کاملاً بی‌ارتباط را در یک ادعانامه گنجاند.

۲. اصل صراحت و عدم ابهام (Clarity)

کارشناسان ثبت اختراع با عبارت‌های مبهم به شدت برخورد می‌کنند.

• کلمات ممنوعه: «تقریباً»، «حدوداً»، «بهتر است»، «مناسب»، «بسیار بزرگ»، «ارزان»، «کارآمد».

• جایگزین صحیح: ارائه بازه مشخص عددی (مثلاً «بین ۵۰ تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد») یا بیان عملکرد مشخص.

۳. اصل مرجعیت قبلی (Antecedent Basis)

وقتی برای اولین بار از یک جزء در متن ادعا نام می‌برید، از حرف تعریف ناشناس (یک / یک دستگاه / A) استفاده کنید. وقتی در ادامه همان بند یا ادعاهای بعدی به همان جزء اشاره می‌کنید، باید از حرف تعریف شناس (دستگاه مزبور / دستگاه یادشده / The) استفاده نمایید.

• اشتباه: ۱. یک سیستم شامل یک سنسور… ۲. سیستم ادعای ۱ که در آن سنسور دیگری…

• صحیح: ۱. یک سیستم شامل یک سنسور… ۲. سیستم ادعای ۱ که در آن سنسور یادشده…

۴. اصل خودکفایی ادعای مستقل

ادعای مستقل باید کاملاً شفاف باشد و بدون نیاز به خواندن ادعاهای دیگر، معنای کاملی ارائه دهد.

۸. بررسی نمونه‌های واقعی و کاربردی ادعانامه

برای درک بهتر نحوه نوشتن ادعانامه ثبت اختراع، سه نمونه واقعی و ساده‌شده در حوزه‌های مکانیک، شیمی/دارو، و نرم‌افزار/الکترونیک را بررسی می‌کنیم.

نمونه ۱: حوزه مکانیک و تجهیزات (دستگاه لیوان‌دار هوشمند)

ادعای ۱ (مستقل):

محفظه نگهداری مایعات با قابلیت تنظیم دما مشتمل بر:

• یک بدنه دوجداره دارای یک لایه عایق خلاء؛

• یک المنت گرمایشی تعبیه‌شده در کف بدنه؛

• یک سنسور دمایی متصل به جداره داخلی بدنه؛ و

• یک واحد پردازش مرکزی مرتبط با سنسور دمایی و المنت گرمایشی،

  به‌طوری‌که واحد پردازش مرکزی بر اساس دمای اندازه‌گیری‌شده توسط سنسور، جریان الکتریکی المنت را برای حفظ دمای مایع در یک محدوده هدف مشخص تنظیم می‌کند.

ادعای ۲ (وابسته):

محفظه نگهداری مایعات بر اساس ادعای ۱، که در آن واحد پردازش مرکزی علاوه بر این دارای یک ماژول ارتباط بی‌سیم جهت اتصال به تلفن همراه است.

ادعای ۳ (وابسته):

محفظه نگهداری مایعات بر اساس ادعای ۱ یا ۲، که در آن بدنه دوجداره از جنس فولاد ضد زنگ ۳۱۶ ساخته شده است.

نمونه ۲: حوزه شیمی و مواد (ترکیب نانوکامپوزیتی)

ادعای ۱ (مستقل):

ترکیب نانوکامپوزیتی زیست‌تخریب‌پذیر برای بسته‌بندی مواد غذایی مشتمل بر:

• ۵۰ تا ۷۰ درصد وزنی پلی‌مر پایه نشاسته؛

• ۲۰ تا ۳۰ درصد وزنی نانوالیاف سلولز؛ و

• ۵ تا ۱۵ درصد وزنی عصاره گیاهی آویشن به عنوان عامل ضد میکروبی.

ادعای ۲ (وابسته):

ترکیب نانوکامپوزیتی بر اساس ادعای ۱، که در آن قطر متوسط نانوالیاف سلولز بین ۵۰ تا ۱۰۰ نانومتر است.

نمونه ۳: حوزه فرآیند و روش (روش پردازش تصویر)

ادعای ۱ (مستقل):

روش پردازش رایانه‌ای جهت تشخیص عیوب سطحی قطعات صنعتی مشتمل بر گام‌های:

• دریافت یک تصویر دیجیتال از سطح قطعه توسط یک حسگر تصویری؛

• اعمال یک فیلتر کاهش نویز بر تصویر دریافتی جهت شفاف‌سازی لبه‌ها؛

• استخراج ویژگی‌های هندسی تصویر با استفاده از یک شبکه عصبی کانولوشنی؛ و

• مقایسه ویژگی‌های استخراج‌شده با الگوی مرجع جهت تعیین وجود یا عدم وجود عیب.

۹. اشتباهات مهلک در نگارش ادعانامه ثبت اختراع و نحوه پرهیز از آن‌ها

در مسیر تهیه ادعانامه ثبت اختراع، نادیده گرفتن برخی نکات ظریف حقوقی می‌تواند منجر به خسارات جبران‌ناپذیری شود. جدول زیر مهم‌ترین اشتباهات و روش اصلاح آن‌ها را نشان می‌دهد:

۱۰. ابعاد بین‌المللی ادعانامه ثبت اختراع (معاهده PCT و WIPO)

اگر قصد دارید اختراع خود را از طریق معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT) یا در دفاتر معتبر بین‌المللی مانند دفتر پتنت آمریکا (USPTO) یا دفتر پتنت اروپا (EPO) ثبت کنید، باید به قواعد ویژه این سازمان‌ها در تنظیم ادعانامه ثبت اختراع توجه داشته باشید:

۱. تفاوت ساختار ادعاهای وابسته در آمریکا و اروپا

• در سیستم اروپا (EPO): استفاده از ادعاهای وابسته چندگانه به ادعاهای وابسته چندگانه دیگر (Multiple Dependent Claims depending on Multiple Dependent Claims) مجاز و بسیار رایج است.

• در سیستم آمریکا (USPTO): ادعاهای وابسته چندگانه به شدت مشمول هزینه‌های سنگین جریمه مالیاتی (Sur-charge) می‌شوند؛ لذا باید ادعاها به صورت تک‌به‌تک و خطی ارجاع داده شوند.

۲. ساختار ادعای دوسبقه‌ای (Two-Part Claim / Jepson Claim)

در برخی کشورها مانند کشورهای اروپایی، ترجیح داده می‌شود ادعای مستقل به دو بخش تقسیم شود:

1. بخش معروف (Preamble/Prior Art): آن‌چه از قبل در دانش پیشین وجود داشته است.

2. بخش نوآورانه (Characterizing Phrase): آن‌چه جدید است و با عبارت «که به وسیله آن مشخص می‌شود که…» (characterized in that) جدا می‌شود.

۱۱. چک‌لیست ارزیابی و کنترل کیفیت ادعانامه قبل از ارسال

پیش از تحویل نهایی اظهارنامه به اداره مالکیت صنعتی، ادعانامه ثبت اختراع خود را با چک‌لیست زیر ارزیابی کنید:

• [ ] آیا حداقل یک ادعای مستقل در متن وجود دارد؟

• [ ] آیا تمام ادعاهای وابسته به ادعاهای شماره‌گذاری‌شده قبلی اشاره دارند؟

• [ ] آیا همه اجزا و اصطلاحات موجود در ادعانامه، در توصیف‌نامه نیز عینا توضیح داده شده‌اند؟

• [ ] آیا از به کار بردن عبارات مبهم مانند «حدود»، «تقریباً»، «مناسب» خودداری شده است؟

• [ ] آیا عبارات رابط (مانند «مشتمل بر») به درستی انتخاب شده‌اند؟

• [ ] آیا ارجاع به شماره نقشه‌ها در ادعانامه (در صورت وجود) داخل پرانتز قرار گرفته است؟

• [ ] آیا فرمت شماره‌گذاری بندهای ادعانامه ترتیبی و بدون وقفه است؟

• [ ] آیا ادعای مستقل، ویژگی‌های غیرضروری و محدودکننده ندارد؟

۱۲. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

ادعانامه ثبت اختراع بدون شک مهم‌ترین و حساس‌ترین سند قانونی در کل فرایند ثبت اختراع است. یک ادعانامه ضعیف می‌تواند عالی‌ترین نوآوری‌ها را بی‌دفاع کند، در حالی که یک ادعانامه هوشمندانه و اصولی، حتی از نوآوری‌های ساده نیز یک قلعه حقوقی تسخیرناپذیر می‌سازد.

در این راهنمای جامع تهیه ادعانامه ثبت اختراع، با مفاهیم پایه‌ای، انواع ادعاها، نحوه نوشتن ادعانامه ثبت اختراع، قواعد زبان‌شناختی و حقوقی، فرم خام ادعانامه ثبت اختراع و نمونه‌های کاربردی آشنا شدیم. توصیه نهایی به تمامی مخترعان، فناوران و شرکت‌های دانش‌بنیان این است که علاوه بر تسلط بر این مفاهیم، در مراحل حساس نگارش و تنظیم ادعانامه، حتماً از مشاوره و همفکری کارشناسان و وکلای متخصص در حوزه مالکیت فکری بهره‌مند شوند تا از سرمایه فکری و دستاوردهای علمی خود به بهترین شکل ممکن حفاظت نمایند.